Opakowania - rosnące wymagania i możliwości
Ostatnie lata to dla rynku opakowań czas dynamicznego rozwoju. Zadaniem opakowania nie jest już tylko ochrona żywności podczas transportu i magazynowania. Atrakcyjny wygląd i przekonująca funkcjonalność mogą się znacząco przyczynić do zwiększenia obrotów i budowania tożsamości marki.Wymogi dotyczące opakowań stale rosną. Szczególnie w zakresie wrażliwych wyrobów mięsnych i wędlin coraz większą rolę odgrywa higiena i bezpieczeństwo. Klient wymaga wykorzystania wytrzymałych materiałów, ale też możliwości łatwego otwierania oraz wielokrotnego zamykania opakowania. Jak podają analitycy firmy Mintel, 1/3 Amerykanów dostrzega, że wysoka jakość opakowania świadczy o wysokiej jakości produktu.
Coraz więcej konsumentów zwraca też uwagę na warunki zrównoważonego rozwoju: ochronę zasobów naturalnych, ograniczenie odpadów, recycling i utylizację, a także marnotrawienie żywności. Tylko w Europie ląduje na śmietniku ponad 100 mln ton żywności rocznie. Zdaniem ekspertów 30% emisji gazów cieplarnianych przeciętnego Europejczyka jest związane z produkcją, dystrybucją i wykorzystaniem żywności. Świadomość społeczna tych problemów stale rośnie. Aż 21% Kanadyjczyków deklaruje, że jest zainteresowanych opakowaniami wielokrotnego użytku, aby zmniejszyć ilość odpadów.
„Unikanie strat żywności dzięki opakowaniu” było tematem obszernych badań, przeprowadzonych w 2014 roku przez firmę konsultingową Denkstatt we współpracy z Altstoff Recycling Austria AG. Na przykładzie kilku produktów spożywczych badano wpływ opakowań na ilość odpadów. W przypadku serów twardych, zastosowanie plastikowej tacki owiniętej folią zwiększa ilość odpadów, ale badania wykazały, że stopień zepsucia towaru opakowanego w handlu wynosi jedynie 0,14% w porównaniu z 5% odpadów sera sprzedawanego na wagę. Dodatkowy nakład spowodowany opakowaniem odpowiada 28g równoważnika dwutlenku węgla (CO2e), zaś zmniejszenie odpadów żywności - 69g CO2e. W podsumowaniu badań stwierdzono, że ślad ekologiczny produktów opakowanych jest często o wiele niższy od szybciej psującej się żywności niepakowanej, a przecież badania dotyczyły tylko sfery handlu, bez uwzględnienia konsumentów finalnych.
W odpowiedzi na rosnące wymagania dotyczące bezpieczeństwa żywności oraz ograniczenia marnowania jedzenia, przemysł opakowaniowy wykazuje się niesłychaną innowacyjnością, wprowadzając na rynek opakowania inteligentne oraz opakowania aktywne. Inteligentne opakowania, rozpoznają i oddziałują na stopień świeżości żywności. Są wyposażone w specjalne czujniki, które reagują w przypadku wydzielania określonych substancji lub gazów i przez zmianę barwy sygnalizują, czy żywność jest jeszcze jadalna. Aktywne opakowania, dzięki regulującym wilgotność materiałom wchodzącym w skład opakowania lub dokładanym jako wkładki, potrafią utrzymać wilgotność na odpowiednim poziomie przez co zapobiegają rozwojowi bakterii.
Równie nowatorskim rozwiązaniem są etykiety typu smart (ang. smart labels). To opakowania wyposażone w układ scalony z zapisanymi informacjami o produkcie, które można odczytać za pomocą urządzenia mobilnego takiego jak tablet czy smartfon. Mogą tam być zapisane dodatkowe informacje, które nie zmieściły się na etykiecie produktu, przepis z wykorzystaniem opakowanego produkty, jak również informacje o pochodzeniu i metodzie produkcji. Opierając się na danych firmy Mintel, aż połowa konsumentów amerykańskich jest zainteresowana możliwością skanowania opakowań żywności, aby dowiedzieć się więcej o pochodzeniu świeżego produktu. Opakowania typu smart ułatwiają podejmowanie decyzji zakupowych, zaspokajają potrzeby wymagających konsumentów oraz budują zaufanie do marki produktu świadcząc o jej transparentności.
Oprócz aspektów funkcjonalnych ważną rolę odgrywa też atrakcyjność opakowania. Jego wygląd jest najważniejszy, bo jako pierwszy wzbudza zainteresowanie konsumenta. Ważna jest kolorystyka, krój czcionki i współgranie obrazu z tekstem, a także wrażenia dotykowe. Opakowanie musi się wygodnie mieścić w dłoni i mieć przyjemną powierzchnię. Zajmująca się badaniem rynku międzynarodowa firma Mintel zarzuca istnienie obecnie mnóstwa przeładowanych informacjami opakowań o identycznym wyglądzie. Czas na indywidualne struktury opakowań, które nie tylko będą zwracać na siebie uwagę na półce sklepowej, ale przyczynią się do budowania tożsamości marki.
Więcej o najnowszych trendach w opakowaniach przeczytacie na stronach:
Mintel - five packaging trends in 2017
Fleisch marketing 9/2017